تولید پاک تر در صنعت کاغذ

تولید پاک تر در صنعت کاغذ

با مطالعه دقیق و جامع یک طرح ، می توان به اهداف اقتصادی یک پروژه دست یافت و با به کارگیری یک راهبرد مناسب می توان راهکارهای منطقی و علمی و عملی مؤثر در کاهش شدت انرژی را اجرا نمود و به اهداف تعیین شده صرفه جویی انرژی و کاهش قیمت تمام شده محصول رسید . با وجود این که در برخی مواقع ، مسائلی رخ می دهد که غیر قابل تصور است ، مانند مشکلات تأمین نیازمندی های خط تولید و یا ضوابط دست و پا گیر اداری و یا مشکل تحریم های بین المللی ، ملاحظه می شود که با اقدامات بدون هزینه و کم هزینه در شرکت مورد مطالعه از منظر بنگاه اقتصادی و ملی صرفه جویی شده است .

بسیاری از کارخانه های کاغذ سازی در سطح کشور به علت فقدان نقشه های پایه مهندسی و اطلاعات موجود از فرآیند ، زمانی که بخواهد یک پروژه را برای بهبود کارایی خط و افزایش بهره بری انجام دهد همواره با مشکل برخورد می کند که بر اساس چه مشخصاتی این پروژه باید تعریف شود ؟ بدست آوردن اطلاعات کلی و نقشه های پایه به عنوان فاز اولیه تولید پاک تر مدنظر است و در مرحله بعدی بدست آوردن اطلاعات کلی در دست است که در مورد وضعیت فعلی از نظر شاخصه های تولید فرآیند در چه وضعی قرار دارند و بتوان بر اساس آن به راهکارهای عمومی دست یافت . طبعا انجام این بخش لازمه رسیدن به مراحل بعد است.

عناصر اصلی در صنعت خمیر کاغذ که گلوگاه مصرف انرژی و همچنین مواردی که در صورت عدم کنترل می تواند ایجاد ضایعات نماید به صورت موردی به ذیل م باشد .

1. کاهش منابع

1-1. تغییر فرآیند

1-1-1. تغییر تکنولوژی

- خمیر سازی

- اصلاح شستشو و آبگیری مثل استفاده از پرس دو توری

- استفاده از راهکارهای فرآیند رنگبری

2-1-1. اصلاح تجهیزات

- نصب دوش های کارآمد

- سیستم کلوخه زدایی

-استفاده از فشار بالا در تمیز کننده ها

- استفاده از تنظیم کننده غلظت

- استفاده از پمپ با اندازه مناسب

3-1-1. کنترل بهتر فرآیند

- پخت بهینه

- پالایش در حداکثر غلظت ممکن

- نصب تجهیزات درجه بندی

4-1-1. تغییر مواد ورودی

- استفاده از رنگدانه های غیر رسمی

- کنترل کیفیت مواد خام ورودی

2-1. مراقب خوب

- تعمیر تمام نقاط نشتی

- بسته نگه داشتن شیر زمانی که استفاده نمی شود

- حذف انسداد منافذ توری و نمد

2. بازیابی

1-2. ایجاد محصولات جانبی مفید

- استفاده از الیاف وازده برای مقوا

- استفاده از پسماند به عنوان سوخت

- احیای مواد شیمیایی مثل لیگنو و سولفات

2-2. بازیابی و استفاده مجدد

- بازیابی آب برگشتی و آب سفید برای رنگبری و رقیق سازی

- بازیابی بخار کندانس شده

- بازیابی الیاف در آب سفید

3. اصلاح تولید

- تولید کاغذ با بازده بالاتر

- تولید کاغذ رنگبری نشده

 

یکی از اهداف تولید پاک تر استفاده از حداکثر مواد اولیه برا تولید محصول نهایی با کمترین هدر رفت تحت عنوان ضایعات می باشد و از آن جایی که وجود ضایعات و پسماند جزء جدایی ناپذیر تولید و خدمات می باشد و از طرفی ماهیت ضایعات و محصولات نهایی ،  مشترک می باشد جلوگیری از  تولید و همچنین هدر رفت ضایعات به معنی استفاده بیشتر نهاد های تولید برای افزایش محصول که نه تنها کاهش آلودگی ها و آثار سوء زیست محیطی را نتیجه می دهد موجب کاهش هزینه ها و همچنین افزایش بهره وری و سود دهی می شود ؛ از طرفی با توجه به سیاست های اخیر دولت و تمرکز روی مصرف انرژی و مواد (هدفمند کردن یارانه ها) ، میزان و مصرف انرژی برای واحد های تولیدی از اهمیت بسزایی برخوردار می باشد .

عوامل مختلفی در هدر رفت انرژی و بوجود آمدن ضایعات دخیل هستند از جمله موارد زیر :

1- مشخصات کالا ، جنس کالا و مواد اولیه و همچنین کیفیت محصول نهایی

2- وضعیت فنی دستگاه ها ، زمان کارکرد و طول عمر آن ها

3- نوع فناوری تولید

4- کیفیت مواد اولیه ورودی

5- برنامه ریزی مدیریتی و سیستم های اطلاعاتی

6- انگیزه و مهارت نیرو های فنی و اپراتور های سیستم

7- میزان ضایعات و انتشار گاز ها و آلاینده ها به بیرون

8- کارایی فرآیند

دلایل مقابله با ضایعات؟

  - بهبود کارایی

- کاهش هزینه ها

-بقای مواد خام و انرژی

-احتیاجات بازار (رقابتی بودن بازار)

- بهبود مسائل زیست محیطی

- مطلوبیت بیشتر با قوانین زیست محیطی

- محیط کاری مناسب

- تصویری خوب در بین مردم

با رشد روز افزون صنعت در جوامع به دلیل الزامات زیست محیطی و اقتصادی و همچنین دلایل ذکر شده مجبور به استفاده از راهکار هایی برای مقابله با پساب و آلاینده های تولید شده صنعتی شدند که این راهکار هایی سنتی دارای مشکلاتی نظیر صرف هزینه ، زمان ، مصرف انرژی و اشتغال فضا بودند.

بهینه سازی مصرف انرژی ، مهم ترین تحولی است که در ساختار اقتصادی کشور های صنعتی روی می دهد و دستاورد هایی از جمله رشد اقتصادی و افزایش تولید ناخالص ملی همراه با کاهش هزینه ها را در پی خواهد داشت. انرژی الکتریکی یکی از حامل های با ارزش انرژی و از مزایای آن ، پاکیزه بودن و انتقال آسان است و یکی  از اهداف راهبردی بخش انرژی هر سازمان ، مصرف انرژی  به شکل بهینه و مناسب است . پایش وضعیت توان الکتریکی ، یک سامانه جامع جمع آوری و گزارشگیری اطلاعات مربوط به توان الکتریکی به کار گرفته شده در صنعت و خطوط تولید است که در سازمان ها  مورد استفاده قرار گرفته و نقشی به سزا در صرفه جویی انرژی دارد.

رویکرد نوین که در کشور های توسعه یافته بکار برده می شود با نام کلی تولید پاک تر ، بجای تصفیه در انتهای خط ، سیاست اصلاح فرآیند ، کنترل مواد ورودی و همچنین بازیابی این مواد را ذکر کرده که علاوه بر کاهش مصرف انرژی در فرآیند و کاهش میزان آلاینده ها زیست محیطی ؛ نیازی به هزینه های مصرف انرژی و فضای واحد تصفیه را نیز نمی باشد .

هدف اصلی از تولید پاک تر بکار بردن مداوم یک استراتژی زیست محیطی پیشگیرانه در فرآیند ، فرآورده و خدمات می باشد تا بهره وری کلی واحد تولیدی و در نتیجه منافع اقتصادی آن را افزایش داده و علاوه بر آن از خطرات اجتماعی به انسان ها و محیط زیست بکاهد.

اصول کلیدی در این روش را نیز می توان این گونه بیان کرد که در عوض نگاه مجزا به قطعات ، یک نگاه و آنالیز کلی به فرآیند داشته باشیم که در نهایت بعد از درک کلی و شناسایی راهکارهای اصلاح ، بهبود آسان تر خواهد شد .

وجود نقشه پلان ، تأسیسات و همچنین مدار های الکتریکی واحد های تولیدی در کارخانه ، می توان با آنالیز و مقایسه بهترین تکنولوژی های موجود ، الگوهای مصرف و نقاط بحرانی را در سیستم شناسایی کرد و با ارائه راهکارهای منطقی و ارزیابی موارد اجرایی موجبات کاهش انرژی را فراهم کرد و از طرفی با کنترل روی مواد و همچنین اصلاح فرآیند و تجهیزات از میزان ضایعات کاست و بار آلودگی به محیط زیست را کاهش داد که خود در کارایی نهایی و سوددهی واحد تولیدی مؤثر می باشد.

 

پرسش و پاسخ