رنگ ؛ اکسیری که آدم را جادو می کند

رنگ ؛ اکسیری که آدم را جادو می کند

در سال 1666 ، اسحاق نیوتن ، دانشمند نامدار انگلیسی ، کشف کرد که چنانچه نور خالص سفید از یک منشور عبور داده شود ، به رنگ های قابل رویت تجزیه می شود . نیوتن همچنین کشف کرد که هر رنگ از یک طول موج منحصر به فرد تشکیل شده و قابل تجزیه به رنگ های دیگر نیست . آزمایش های بعدی نشان داد که با ترکیب نور ها می توان رنگ های مختلف را ایجاد کرد . برای مثال ، نور قرمز در ترکیب با نور زرد ، رنگ نارنجی را بوجود می آورد . رنگی که بر اثر ترکیب دو رنگ دیگر به وجود می آید را ترکیبی می گویند . بعضی از رنگ ها ، مثل زرد و ارغوانی ، در صورت ترکیب شدن ، همدیگر را خنثی می کنند و نور سفید می سازند . این رنگ ها را نیز رنگ های مکمل می نامند .

با وجودی که اثر رنگ ها تا حدودی ذهنی است و در مورد اشخاص مختلف فرق می کند اما برخی از تاثیرات رنگ ها دارای معنی یگانه ای در سراسر جهان هستند . رنگ هایی که در طیف رنگ ها در ناحیه قرمز قرار دارند به عنوان رنگ های گرم شناخته می شوند که این دامنه اش از احساسات گرم و صمیمانه تا احساس خشم و عصبانیت متغیر است . رنگ هایی که در ناحیه آبی طیف قرار دارند ، رنگ های سرد نامیده می شوند و شامل آبی ، ارغوانی و سبز هستند . این رنگ ها معمولا آرامش بخش اند اما گاهی نیز ممکن است احساس غمگینی و بی تفاوتی را به ذهن آورند . در برخی از فرهنگ های قدیمی ، از جمله مصری ها و چینی ها ، از رنگ ها برای درمان استفاده می شده است . این کار که گاهی به آن نور درمانی یا رنگ شناسی نیز گفته می شود هنوز هم به عنوان روش درمان جایگزین مورد استفاده قرار می گیرد . در این روش از رنگ قرمز برای تحریک بدن و ذهن و افزایش تمرکز ، از رنگ زرد برای تحریک اعصاب ، از رنگ نارنجی برای بالا بردن سطح انرژی ، از رنگ آبی برای کاهش درد و تسکین بیمار و رنگ نیلی برای تسکین ناراحتی پوستی استفاده می شود .

اغلب روانشناسان به رنگ درمانی به دیده شک و تردید می نگرند و می گویند که درباره تاثیرات احتمالی رنگ ها اغراق شده و رنگ ها در فرهنگ های مختلف ، معانی متفاوتی دارند . پژوهش ها نشان داده اند که در بسیاری از موارد ، تاثیرات رنگ ها در تغییر حالت افراد ، تاثیراتی زودگذر و موقتی بوده است . برای مثال ، قرار دادن افراد در اتاق آبی ممکن است در ابتدا احساس آرامش در آن ها به وجود آورد اما این اثر پس از آن که آن ها آرامششان را بازیافتند ، به تدریج کاهش خواهد یافت . مقاله زیر به نحوی سعی دارد خصوصیات و ویژگی های رنگ ها را با نگاه عمقی مورد تحلیل قرار دهد .

ویژگی رنگ ها

زرد : در حقیقت قوی ترین رنگی است که جلب توجه می کند . چه به تنهایی و چه در ترکیب با دیگر رنگ ها ، بشاش و سر زنده است و اغلب اوقات یادآور قدرت است . به راحتی در هر نقطه ای قابل تشخیص است ، درخشان ترین رنگ هاست . بر خلاف آبی در زرد هیچ عمقی احساس نمی شود ، زرد طلایی بسیار مؤثر و فعال است و وقتی که متمایل به سبز می شود حاکی از کسلی و مریضی است . با افزودن مقدار کمی قرمز به آن به قلب گرمی می بخشد و احساسی از شادمانی و رضایت م دهد . درست مانند احساسی که هنگام نگاه به خرمن طلایی گندم به ما دست می دهد .

نارنجی : بیش از قرمز ارتباط و تشعشع را بیان می کند . رنگی فعال است که بخاطر وجودش قلبا پذیرفته می شود . رنگی است همچون آتش و غروب خورشید ، دارای گرمی و نیروی زندگی .

آبی : رنگی است عمیق و زنانه که در محیطی آرام استراحت می کند . این رنگ مورد علاقه اشخاص بالغ و نشانه ای از بلوغ و پختگی ، آبی خاطرات دوران طفولیت را بیدار می کند و به زندگی روحانی درونی مربوط می شود . مثل قرمز مایل به تظاهر نیست ، ولی میل دارد که با عشق تلقی گردد . آبی به حتم آرام است ولی نه مثل سبز که بیشتر حالتی از استراحتی دنیوی و رضایت از خود دارد . در این جا عشق دارای عظمتی آسمانی و باشکوه است هرچه آبی تیره تر می گردد ، بیشتر بشر را به سوی بی نهایت فرا می خواند . آبی روشن لمس ناپذیر تر و دارای شخصیتی بی تفاوت تر و تهی تر می باشد و رویا انگیز است . مشاهده رنگ آبی احساس احساس خنکی و پاکیزگی بهداشتی را ایجاد می کند . به خصوص زمانی که در مجاورت سفید قرار می گیرد .

آبی فیروزه ای دارای استحکام زیادی است و بیانی از اشتیاق دارد ، ولی اشتیاقی سرد و غیر عادی ، تازگی و طراوت آن یادآور دریاچه های کوهستانی در تابستان است .

بنفش : هیچ رنگی به اندازه بنفش مرموز نیست ، بنفش معادل اندیشه ای متفکر و عرفانی است که با نگرانی رازی را پنهان می کند . بنفش غمگین ، افسرده و مملو از وقار است . هر چه بنفش کمرنگ تر می شود ، کم مایه تر و بیشتر جادویی و سحر انگیز می شود تا پوشیده و نهانی ، بیشتر کسل کننده می شود تا جدی و موقر بنفش کمرنگ به اندازه ی بنفش ، قاطع نیست .

قرمز : این رنگ دلالت بر استحکام ، سرزندگی ، قدرت ، مردانگی و نیرو دارد . قرمز خشن ، دلگرم کننده و مسلط بر اعصاب است ، قرمز خود را بدون قید و شرط تحمیل می کند . این رنگ هم حالت جدیت و وقار هم حالت مهربان و جذابیت را القا می نماید . قرمز به طور ذاتی رنگ گرمی است و لبریز از حرارت و نشاط با وجود تمامی نیرو و شدتش نمایش یک از یک نیروی مقاومت ناپذیر و بیکران است ، اما مانند زرد نیست که خود را با منعکس کردن در همه جوانب بر باد می دهد و شخصیت اسراف کاری دارد . به جای تمام این هیجان و شدت ، نیروی فوق العاده ای را به دست می دهد و هدفش همیشه آگاهانه است . قرمز در یک نظر توجه ما را جلب می کند و ما چه بخواهیم و چه نخواهیم به آن نگاه میکنیم ، به همان صورت که کودکی بی اراده دست به سوی شکلات می برد .

صورتی : خجالتی است و دارای مهربانی ، کمرویی و ملایمتی رویایی است . به دلیل کمی تحرک صورتی تصویری است از طبیعت زنانه و عاطفه . صورتی ، ملایمت و الفت را بیان می کند .

سبز : از تمام رنگ ها آرام تر است . به هیچ جهتی تمایل ندارد و بیانگر هیچ چیزی از قبیل لذت ، اندوه یا هیجان نیست . رنگی است بی ادعا ، سبز خالص همان جایگاهی را در جمع رنگ ها دارد که طبقه متوسط در جامعه بشری ، جمعی بی تحرک که موفقیت هایش را جمع می زند و پول هایش را می شمارد . زمانی که طبیعت سبز می شود ، آنگاه امید برای زندگی جدید به وجود می آید ، این ریشه تشبیه معروف سبز به امید است . زرد به سبز قدرت و شخصیتی آفتابی می دهد . اگر آبی رنگی مسلط و بی تفاوت است . بی تفاوتی در سبز روشن نمایان تر است .

سیاه : تیره و غلیظ ، سمبل اندوه و مرگ است ، این رنگ شخصیتی غیر قابل نفوذ دارد ، عاری از امکانات است . یک سکوت بدون آینده و بدون امید به آینده است . رنگی است که کمتر از رنگ های دیگر انعکاس دارد . با بیانی از یگانگی و سازگاری ، بدون هیچ صفت مختص به خود ، سیاه اثر افتخار و نجابت و زیبایی را به ویژه زمانی که براق است بر می انگیزد .

سفید : پاکی و خلوص را القا می کند ، تعبیر ناپذیر و غیر قابل توضیح است . در هیچ صفت مشخصه ای ندارد . اثری نامفهوم و نا محدود و بی نهایت اثر می گذارد . سفید در روح ما آرامش کامل پدید می آورد . سفید سکوتی سرشار از زندگی است .

خاکستری : مشخصه مستقلی ندارد ، نه مثل سفید سرشار از امکانات است و نه مثل سیاه غیر فعال است در واقع او جرات تأیید خود را ندارد . خاکستری بیان روحیه ای است مردد و بی طرف که سمبل بی تصمیمی و عدم وجود است . رنگ پریدگی خاکستری ، بازتاب وحشت ، پیری و مردگی است که نزدیک می شود هرچه خاکستری تیره تر می شود ، بیشتر یادآور ترس ، یکنواختی ، و غم بی دلیل است . خاکستری تیره به معنای واقعی کلمه رنگ کثیفی ، چرک و خاک است .

 

کاربرد رنگ در صنایع

رنگ قرمز : قرمز رنگ خطر است (رنگ خون) و رنگ اخطار (علامت توقف) . این رنگ بیشتر از هر رنگ دیگری نگاه ها را به خود جذب می کند از این رو حتی در پر سایه ترین و کم نور ترین قفسه فروشگاه ها هم به چشم می آید . همچنین قرمز رنگی است که بدن را تحریک می کند و باعث تحریک اشتها می شود ، از این رو اکثر شرکت های مواد غذایی در طراحی لگوی خود از رنگ قرمز استفاده می کنند .

 

رنگ آبی : رنگ آبی نشان دهنده حس آرامش یا ناراحتی است همچنین القا کننده حس وفاداری و ثابت قدمی ست . اما در بسته بندی مواد غذایی اغلب در مقابل رنگ قرمز قرار می گیرد و استفاده می شود . «اگر یک برند محصولی را به رنگ قرمز تولید کنند ، برند مقابل آن را به رنگ آبی تولید خواهد کرد » این نکته ای بود که مارکوس آلفونستی متخصص برسی فرهنگی برند ها به کاستومر ریپورت گفت .

 

رنگ طلایی : رنگ طلایی رنگیست که نشان دهنده ی برتری و ویژه بودن یک محصول است . کاستومر ریپورت می گوید : «بسیاری برند ها محصولاتی با طراحی تک رنگ عرضه می کنند اما محصولات برتر و ویژه بسته بندی هایی با رنگ زمینه یا حروف طلایی ارائه می دهند» .

رنگ محصولات غذایی اغلب در رابطه با طعم آن ها است . به عنوان مثال استفاده از رنگ نارنجی برای محصولات پرتقال ، مانند نوشیدنی آن بسیار رایج است و استفاده از رنگ دیگری بجز نارنجی غیر طبیعی به نظر می رسد . همچنین رنگ قهوه ای در مورد شکلات های کاکائویی و قهوه بیشتر کاربرد دارد .

به علاوه رنگ ها ممکن است در ملل و فرهنگ های مختلف تعبیر و معنی متفاوتی داشته باشند . مثلا رنگ سبز کمتر در مصر استفاده می شود ، شاید به این خاطر باشد که رنگ سبز رنگ ملی این کشور است .

مصرف کننده ها می دانند که یک محصول یا فراورده خاص باید رنگ خاص خود را داشته باشد . در سال 1992 شرکت پپسی اقدام به تولید و عرضه نوشابه کریستالی کولا کرد و تصور می کردند که مورد استقبال مشتری ها قرار خواهد گرفت چرا که رنگ و نام کریستالی نشان دهنده و القا کننده ی صفت خالص ، ناب و سلامت بودن است . بعد از چند ماه پپسی به این نتیجه رسید که کوکا باید سیاه رنگ باشد . نوشابه کریستالی کولا شکست خورد و از سبد تولیدی پپسی حذف شد .

در استفاده از رنگ ها جنبه تبلیغاتی و بازاریابی محصول خیلی مهم است و با توجه به بازار گسترده و رقابتی محصولات شاید حتی از نوع ماده غذایی هم مهمتر باشد . در انتخاب ترکیب رنگ برای یک محصول ، بررسی محصولات شاید ضروری باشد . استفاده دانسته یا اتفاقی از ترکیب رنگ نزدیک یا مشابه محصول یک شرکت دیگر بی شک تأثیرات مثبت و منفی زیادی بر مصرف کننده خواهد گذاشت .

 

ادامه دارد ...

 

پرسش و پاسخ